Stepne neden otomobillerden kayboluyor?

Birçok yeni otomobilin bagaj kapağı kaldırıldığında stepne yerine küçük bir kompresör veya sızdırmazlık sıvısı görülüyor. Üreticiler bu çözümle ağırlık ve maliyeti azaltırken bagaj altında batarya, egzoz sistemi veya ek saklama alanı için yer kazanabiliyor.

Buna karşılık tamir kiti, stepnenin yaptığı gibi hasarlı tekerleğin yerini almıyor. Amaç, yalnızca belirli türdeki küçük deliği geçici olarak kapatmak, lastiği yeniden şişirmek ve otomobili düşük hızla en yakın servise ulaştırmak.

Tamir kiti nasıl çalışıyor?

Kitte genellikle 12 volt prizden beslenen bir kompresör, hortum ve tek kullanımlık sızdırmazlık sıvısı bulunuyor. Sıvı lastiğin içine basılıyor, kompresör basıncı yükseltiyor ve araç kısa bir mesafe ilerlediğinde ürün iç yüzeye dağılarak deliğin çevresini kapatmaya çalışıyor.

Bazı kitlerde sıvı ve hava aynı hortumdan, bazılarında ayrı aşamalarla veriliyor. Kullanım biçimi değiştiği için şişenin veya kompresörün üzerindeki genel resimlere güvenmek yerine otomobilin kılavuzu izlenmeli. Son kullanma tarihi geçmiş sıvı da beklenen sızdırmazlığı sağlayamayabilir.

Hangi patlaklarda işe yarıyor?

Tamir kitleri çoğunlukla çivi veya vida gibi bir cismin lastiğin yere basan sırt bölümünde oluşturduğu küçük delikler için tasarlanıyor. Birçok üretici, yaklaşık 6 milimetreye kadar olan sırt deliklerini sınır kabul ediyor; ancak kesin değer, kullanılan kitin talimatında yazıyor.

Yanak kesisi, omuz bölgesindeki hasar, yarılmış lastik, janttan ayrılma veya çukur darbesiyle ezilmiş yapı, kitin kullanım alanı dışında. Unutulmaması gerekir ki lastik havasız biçimde sürüldüyse, içeride gözle görülmeyen karkas hasarı oluşabiliyor. Böyle bir durumda sıvının basıncı tutması, lastiğin güvenli olduğu anlamına gelmez.

Köpük kullanılırsa lastik mutlaka çöpe mi gider?

Hayır. Sızdırmazlık sıvısı kullanılmış olması tek başına lastiği onarılamaz hale getirmiyor. Nihai karar, lastik janttan söküldükten sonra içeriden yapılacak incelemeye; deliğin yeri ve büyüklüğüne, lastiğin düşük basınçla sürülüp sürülmediğine ve lastik üreticisinin onarım kurallarına bağlı.

Bununla birlikte her servis sıvıyla kirlenmiş lastiği temizleyip onarmayı kabul etmeyebilir ve bazı araç üreticileri kit kullanıldıktan sonra supap ile lastik basınç sensörünün değiştirilmesini isteyebilir. Bu nedenle “köpük lastiği kesin kurtarır” ve “kesin çöpe atar” ifadelerinin ikisi de fazla genel. Lastik ve TPMS sensörü, model özelinde kontrol edilmeli.

Bu işlem kalıcı tamir sayılıyor mu?

Hayır. Tamir sıvısı, yolda kalmamak için geçici bir çözüm. Kitlerin önemli bölümünde azami hız 80 km/s, gidilebilecek mesafe ise yaklaşık 200 kilometre olarak belirtiliyor; fakat otomobilin kendi setindeki sınırlar daha düşük olabilir.

Uygulamadan sonra birkaç kilometre düşük hızla gidilip ürünün lastik içinde dağılması, ardından basıncın yeniden ölçülmesi istenebiliyor. Basınç hızla düşüyorsa veya belirtilen minimum değere ulaşmıyorsa, yola devam edilmemeli. En kısa sürede profesyonel lastik servisine gidilmeli.

Çiviyi çıkarmak gerekir mi?

Birçok üretici, deliğe saplanmış çivi veya vidayı kit uygulanmadan önce çıkarmamayı öneriyor; yabancı cisim deliğin büyümesini önlemeye ve sıvının çevresinde tutunmasına yardımcı olabiliyor. Ancak bu kural da kitin kendi talimatıyla doğrulanmalı.

Yol kenarında deliği aramak için lastiğin etrafında uzun süre dolaşmak veya aracın altına girmek güvenli değil. Önce araç trafikten uzak, düz ve sağlam bir zemine alınmalı; dörtlüler yakılmalı ve gerekiyorsa reflektör yerleştirilmeli.

Kompresör sıvı kullanmadan da işe yarar mı?

Basınç kaybı gerçek bir delikten değil, uzun süreli doğal kaçaktan kaynaklanıyorsa, bazı kitlerin kompresörü yalnızca hava basmak için kullanılabiliyor. Sıvı şişesi gereksiz yere açılmaz ve daha sonra acil durum için saklanabilir.

Ancak lastiğin neden indiği bilinmiyorsa, yalnızca hava basıp devam etmek riski gizleyebilir. Basınç tekrar düşüyorsa, yanakta çatlak veya kesik varsa ya da jant hasarlı görünüyorsa, tamir sıvısı yerine yol yardımına başvurmak daha doğru.

Kit kullanmadan önce bunları kontrol edin

Kompresörün kablosu, hortumu, sızdırmazlık şişesinin tarihi ve aracın tavsiye edilen lastik basıncı önceden bilinmeli. Karanlıkta veya yağmurda ilk kez kullanım kılavuzu aramak, basit bir işlemi zorlaştırıyor. Uzun yol öncesinde kitin bagajdaki yeri ve parçalarının tam olduğu kontrol edilebilir.

Stepnesiz otomobil kullanan sürücünün yol yardım hizmetini, çekme kancasının yerini ve lastik ölçüsünün çevrede bulunabilirliğini de bilmesi faydalı. Büyük yarık veya yanak hasarında en iyi tamir kiti bile stepnenin yerini tutamaz.

Lastik tamir kitini tek bakışta anlayın

• Kit yalnızca küçük ve genellikle sırt bölgesindeki delikler için geçici çözüm sağlar.

• Yanak kesisi, büyük yarık, jant hasarı ve havasız sürülmüş lastikte kullanılmamalıdır.

• Sızdırmazlık sıvısı lastiği otomatik olarak çöpe çıkarmaz; onarım kararı iç incelemeyle verilir.

• Hız ve mesafe sınırı kitin talimatında yazan değerdir; yaygın sınır 80 km/s hız ve 200 km menzildir.

• Kullanımdan sonra lastik, supap ve TPMS sensörü en kısa sürede profesyonel olarak kontrol ettirilmeli.

Sonuç

Lastik tamir kiti doğru hasarda sürücüyü yol kenarında bırakmayan pratik bir araç. Fakat stepne değil; otomobili servise ulaştırmaya yarayan geçici bir hareket çözümü.

Köpük kullanıldıktan sonra lastiğin kaderi söylentiyle değil, janttan sökülüp içeriden incelenerek belirlenmeli. Delik onarım sınırları içindeyse lastik kurtarılabilir; yanak veya karkas hasarı varsa, sıvı basıncı tutsa bile değiştirilmesi gerekebilir.